Ustawa offsetowa doczekała się praktycznego komentarza

Offset budzi wiele kontrowersji w debacie publicznej. Ostatnio było o nim głośno przy okazji zakończonych niepowodzeniem negocjacji pomiędzy urzędnikami Ministerstwa Rozwoju a przedstawicielami Airbus Helicopters dotyczących kompensaty za dostawę przez francuski koncern 50 śmigłowców H225M Caracal. Offset wzbudzał emocje również przy zakupie przez resort obrony 690 kołowych transporterów opancerzonych „Rosomak” od fińskiego koncernu Patria oraz 48 samolotów wielozadaniowych F-16 C/D Block 52+ od amerykańskiej firmy Lockheed Martin. Wykonanie zobowiązań offsetowych w ramach tych dwóch umów było w kolejnych latach przedmiotem badania przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Offset jest szeroko stosowanym na świecie instrumentem polityki gospodarczej. Ma za zadanie wspieranie krajowego przemysłu zbrojeniowego, a często także innych gałęzi gospodarki w przypadku gdy dany kraj decyduje się na zakup uzbrojenia lub sprzętu wojskowego za granicą. Stanowi rodzaj rekompensaty dla lokalnych zakładów za skierowanie zamówienia do zagranicznego dostawcy i jego kooperantów. Ten mechanizm wspierania własnego przemysłu rzadko jest przedmiotem opracowań naukowych w zakresie nauk ekonomicznych czy prawnych, mimo że rynek zobowiązań offsetowych z roku na rok rośnie i jest warty już kilkadziesiąt miliardów dolarów rocznie.

W maju 2016 r. na rynku wydawniczym pojawił się pierwszy komentarz do ustawy offsetowej z 2014 r., by zapełnić lukę w zakresie publikacji prawniczych na temat offsetu. Wydana nakładem C.H. Beck 255-stronnicowa publikacja pt. „Ustawa o niektórych umowach zawieranych w związku z realizacją zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa („ustawa offsetowa”). Komentarz” została napisana przez prawników praktyków: Filipa Seredyńskiego i Wojciecha Pawłuszkę z zespołu zbrojeniowego kancelarii prawnej SLS Seredyński Sandurski. Specjalizuje się ona w obsłudze prawnej podmiotów z branży obronnej. Komentarz to pierwsza tego typu pozycja na rynku księgarskim. Nadaje jej to pionierski charakter z uwagi na wspomnianą już znikomą liczbę nawet branżowych opracowań na temat offsetu, zwłaszcza w zakresie analizy regulacji prawnych dotyczących tej skomplikowanej problematyki. Warto wskazać, że większość artykułów na ten temat zamieszczanych w prasie drukowanej i internecie ma charakter publicystyczny lub odtwórczy. Nie przekładają się one na poszerzenie wiedzy specjalistycznej osób związanych z branżą zbrojeniową.

Komentarz obejmuje szczegółową analizę wszystkich przepisów ustawy offsetowej oraz powiązanych z nimi regulacji wydanych na gruncie innych aktów prawnych, w tym licznych decyzji Ministra Obrony Narodowej. Publikacja obejmuje dokładną analizę pojęcia, historii i znaczenia gospodarczego offsetu z przywołaniem szeregu krajowych i zagranicznych opracowań, które wcześniej nie były znane i cytowane w Polsce. Omawia też dotychczasowe przepisy regulujące stosowanie offsetu zawarte głównie w ustawie offsetowej z 1999 r. Autorzy wskazują programy offsetowe zrealizowane dotychczas w Polsce. Opisują problematykę offsetu w kontekście regulacji Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych (Government Procurement Agreement – GPA), ustawy Prawo zamówień publicznych oraz wytycznych dotyczących udzielania w resorcie obrony narodowej zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. Seredyński i Pawłuszko podkreślają znaczenie ustawy offsetowej dla transferu do polskiego przemysłu zbrojeniowego znacznych środków finansowych, zaawansowanych technologii wojskowych oraz tworzenia nowych miejsc pracy. Poruszają także zagadnienia związane z konstytucyjnością ustawy offsetowej pod kątem trybu jej uchwalenia.

Komentarz zawiera omówienie zagadnień dotyczących m.in.:

  • zawarcia umowy offsetowej (m.in.: negocjacje umowy offsetowej i jej zawarcie; założenia, ocena i negocjacje oferty offsetowej; określenie procedury zawarcia umowy offsetowej; dokonywanie wyboru najkorzystniejszej oferty; elementy i treść oferty offsetowej; okres wykonania umowy oraz forma jej zawarcia; wniosek o zaliczenie zobowiązania offsetowego na poczet umowy offsetowej);
  • treści i wykonania umowy offsetowej (m.in.: sprawozdanie z wykonania umowy offsetowej; kontrola prawidłowości wykonania zobowiązań offsetowych; protokół z kontroli prawidłowości wykonania zobowiązań offsetowych; stwierdzenie wykonania zobowiązania offsetowego; odpowiedzialność zagranicznego dostawcy; zmiana zobowiązania offsetowego w przypadku istotnej zmiany okoliczności; prawo właściwe dla umowy; wygaśnięcie i skutki wygaśnięcia umowy offsetowej; odpowiedzialność za należyte wykonanie umowy offsetowej;  lider konsorcjum wykonującego umowę offsetową; zabezpieczenie należytego wykonania umowy offsetowej);
  • działalności Komitetu Offsetowego – jego składu oraz ustawowych zadań;
  • nadzoru nad wykonywaniem umów offsetowych (m.in.: podmiot odpowiedzialny za nadzór; zatwierdzanie umów offsetowych; wyłączenie stosowania przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów; sprawozdanie z wykonania zobowiązań offsetowych).

Komentarz jest przeznaczony dla praktyków na co dzień zajmujących się obsługą podmiotów działających w przemyśle zbrojeniowym, urzędników uczestniczących w przygotowywaniu założeń i umów offsetowych oraz monitorujących efekty inwestycji składających się na offset, decydentów politycznych, członków zarządów i rad nadzorczych spółek związanych z sektorem zbrojeniowym, dziennikarzy i analityków piszących o branży zbrojeniowej oraz dla wszystkich żywo zainteresowanych powyższą tematyką.

regulamin

Poprzez kontynuację wyrażasz zgodę na używanie cookies. więcej informacji / more info

Poprzez akceptację wyrażasz zgodę na używanie cookies np. byśmy mogli lepiej dostosować wyświetlanie treści do oczekiwań naszych czytelników. The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Zamknij / Close