Z Korei do Europy – nowy dowódca Stanów Zjednoczonych w Europie

Dawid Niewdana

Na początku maja 2016 roku dowództwo nad Siłami Zbrojnymi Stanów Zjednoczonych Ameryki w Europie oraz siłami sojuszniczymi przejmie generał Curtis M. Scaparrotti. Zmiana środowiska bezpieczeństwa w Europie stawia go w zupełnie odmiennej sytuacji od tej, jaką zastał jego poprzednik, gen. Philip Breedlove, gdy trzy lata temu rozpoczynał działalność na tych stanowiskach. Kompetencje i wypowiedzi gen. Scaparrottiego pozwalają jednak przypuścić, że podobnie jak gen. Breedlove, będzie on dążył do wzmocnienia Sojuszu i zwiększenia liczebności Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych na Starym Kontynencie.

Stanowisko Naczelnego Dowódcy Sił Sojuszniczych w Europie (Supreme Allied Commander Europe, SACEUR) oraz Dowódcy Dowództwa Stanów Zjednoczonych w Europie (United States European Command, EUCOM) są ze sobą powiązane. Obydwie te funkcje piastuje generał Stanów Zjednoczonych. W ramach SACEUR, jest on odpowiedzialny za przeprowadzanie wszystkich operacji Sojuszu Północnoatlantyckiego. Stojąc na czele EUCOM, dowódca kieruje wszystkimi Siłami Zbrojnymi Stanów Zjednoczonych wysłanymi do Europy.

Generał Philip M. Breedlove – Rosja zagrożeniem egzystencjalnym

Generał Philip M. Breedlove objął stanowisko SACEUR i stanął na czele EUCOM w maju 2013 roku Początek jego kadencji zbiegł się w czasie z próbą nawiązania dobrych relacji na linii Rosja – Stany Zjednoczone/NATO. Niemniej jednak, wydarzenia z marca 2014 roku, kiedy to Federacja Rosyjska przyłączyła do swego terytorium Krym oraz rozpoczęła wspieranie separatystów na wschodzie Ukrainy przyczyniając się do eskalacji tzw. kryzysu ukraińskiego, zmieniły podejście samego Sojuszu i Stanów Zjednoczonych do Rosji.

Gen. Breedlove, od momentu rozpoczęcia agresywnych działań Rosji wobec Ukrainy, zabiegał o wzmocnienie wschodniej flanki NATO oraz większą aktywność zarówno Stanów Zjednoczonych, jak i samego Sojuszu w zapewnieniu bezpieczeństwa w Europie. Wśród postulowanych przez niego działań znajdują się m.in.:

  • wysłanie do Europy stałej brygady wojsk Stanów Zjednoczonych Ameryki;
  • zmiana charakteru misji patrolowania przestrzeni powietrznej państw bałtyckich  (NATO Baltic Air Policing) z policyjnej na defensywną. Oznaczałoby to możliwość użycia uczestniczących w niej myśliwców nie tylko do misji patrolowania przestrzeni powietrznej, ale też do działań wojennych, o ile zajdzie taka potrzeba;
  • rozlokowanie w Europie amerykańskich samolotów szpiegowskich U-2, których celem byłoby zbieranie informacji o działaniach Federacji Rosyjskiej;
  • zmiana charakteru EUCOM, która według generała Breedlove’a jest obecnie kwaterą skupioną na wzmacnianiu zdolności sojuszniczych (building-partnership-capacity). Według niego, Dowództwo Europejskie powinno skupić się na przygotowaniach wojennych (war-fighting).

W opinii Breedlove’a największym zagrożeniem dla Stanów Zjednoczonych i Sojuszu Północnoatlantyckiego jest obecnie Federacji Rosyjska. Jak sam stwierdził, Rosja wybrała bycie przeciwnikiem i stała się trwałym, egzystencjalnym zagrożeniem dla Stanów Zjednoczonych i naszych europejskich sojuszników i partnerów. Natomiast szef głównego zarządu międzynarodowej współpracy wojskowej Ministerstwa Obrony Rosji Siergiej Koszelew w niedawno udzielonym komentarzu dla jednej z rosyjskich stacji radiowych powiedział: Odchodzący ze stanowiska dowódca sił NATO w Europie amerykański generał Philip Breedlove stara się w maksymalny sposób zaszkodzić stosunkom między Rosją a sojuszem.

Generał Curtis M. Scaparrotti – doświadczony dowódca

Generał Curtis M. Scaparrotti został zaproponowany przez prezydenta Baracka Obamę na stanowisko SACEUR i dowódcy EUCOM 11 marca 2016 roku W tym samym dniu, zgodę na objęcie przez niego funkcji SACEUR wyraziła Rada Północnoatlantycka (North Atlantic Council, NAC), najwyższy organ decyzyjny Sojuszu. 26 kwietnia 2016 roku Senat Stanów Zjednoczonych zaaprobował jego kandydaturę na stanowiska w Europie.
Generał Scaparrotti jest absolwentem Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point (United States Military Academy). Dowodził siłami zbrojnymi w trakcie operacji Iracka Wolność (Iraqi Freedom) w Iraku, Trwała Wolność (Enduring Freedom) w Afganistanie, Wsparcie Nadziei (Support Hope) w Rwandzie, Wspólny Wysiłek (Joint Endeavour) w Bośni i Hercegowinie oraz Gwarantowana Odpowiedź (Assured Response) w Liberii. Ponadto, w latach 2011–2012 dowodził Międzynarodowymi Siłami Wsparcia Bezpieczeństwa (International Security Assistance Force, ISAF) w Afganistanie.

Od 2013 roku sprawuje funkcję dowódcy Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych w Korei (United States Forces Korea, USFK) oraz stoi na czele Dowództwa Narodów Zjednoczonych (United Nations Command) na Półwyspie Koreańskim. Od maja 2016 roku zastąpi go generał Vincent K. Brooks, obecnie dowodzący Siłami Lądowymi Stanów Zjednoczonych Obszaru Pacyfiku (U.S. Army Pacific, USARPAC).

Nowe środowisko, podobne zagrożenia?

Generał Scaparrotti obejmie nowe stanowiska w sytuacji diametralnie odmiennej od tej, jaką zastała gen. Breedlove’a w maju 2013 roku. Największym wyzwaniem będzie złagodzenie (o ile taka strategia zostanie zaadaptowana przez Sojusz i Stany Zjednoczone) napięć z Federacją Rosyjską, przypominających obecnie te z czasów zimnej wojny. Co więcej, gen. Scaparrotti będzie musiał pogodzić rozbieżne interesy państw tworzących NATO, czyli wschodniej flanki, widzącej zagrożenie w ekspansywnej i agresywnej polityce Federacji, a „starych” członków Sojuszu, upatrujących zagrożenie na południu Europy, wraz z rozwojem tzw. Państwa Islamskiego (ISIS).

Ponadto, do destabilizacji regionu przyczynia się największy jak dotąd kryzys migracyjny związany z trwającą od 2012 wojną domową w Syrii. Miliony uchodźców z Afryki i Bliskiego Wschodu przybywających do Europy wpływają na bezpieczeństwo państw członkowskich Sojuszu zarówno pod kątem społecznym, jak i ułatwiają terrorystom z ISIS przedostanie się na Stary Kontynent. Czy takie środowisko będzie czymś nowym dla generała Scaparrottiego? W czasie jednego z wywiadów w 2014 roku generał powiedział: Misją sojuszu Stanów Zjednoczonych z Republiką Korei jest odstraszanie agresorów, a jeżeli to zawiedzie, obrona Korei Południowej. Odstraszamy Koreę Północną poprzez gwarancję tego, że nasze wojską są gotowe do walki choćby dzisiaj. Dlatego też, nasze skupienie pada na gotowość oraz utrzymywanie i umacnianie sojusz.

Potencjalnym celem w Europie dla gen. Scaparrottiego byłoby przede wszystkim odstraszenie Rosji od dalszych działań destabilizujących region. Doświadczenie z Półwyspu Koreańskiego wydaje się więc bardzo cennym z uwagi na fakt, że obecne relacje pomiędzy Koreą Południową a Północną pozostają na bardzo napiętym poziomie. Działanie w tak skomplikowanym środowisku, jakim jest Półwysep Koreański, z pewnością okaże się atutem.

Niemniej jednak, nowym i znacznie trudniejszym zadaniem będzie pogodzenie interesów aż 28 państw członkowskich NATO, a nie tylko dwóch, jak to miało miejsce w czasie piastowania przez gen. Scaparrottiego stanowiska dowódcy Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych na Półwyspie Koreańskim. Nowy dowódca będzie się więc musiał zmierzyć ze sprzecznymi priorytetami członków Sojuszu, brakiem woli politycznej do wzmocnienia wschodniej flanki NATO oraz niechęcią Kongresu do dalszego inwestowania w bezpieczeństwo Europejczyków, podczas gdy to sami Europejczycy powinni o takowe zadbać.

Przesłuchanie przed Komisją Senatu ds. Sił Zbrojnych

21 kwietnia 2016 roku odbyło się przesłuchanie przed Komisją Senatu ds. Sił Zbrojnych (House Armed Services Committee) generała Scaparrottiego w związku z jego nominacją na dowódcę EUCOM i SACEUROKU Przesłuchanie dotyczyło kwestii takich jak: incydenty na Bałtyku z udziałem niszczyciela USS Donald Cook, wycofanie wojsk Stanów Zjednoczonych z Afganistanu, wzmocnienia wschodniej flanki NATO, jak też Ukrainy.
Senator John McCain z Partii Republikańskiej zapytał jak Stany Zjednoczone powinny odpowiedzieć Federacji Rosyjskiej w związku z incydentami na Morzu Bałtyckim, mającymi miejsce w kwietniu tego roku Gen. Scaparrotti stwierdził: z wojskowej perspektywy, powinniśmy żeglować i latać gdziekolwiek możemy, zgodnie z prawem międzynarodowym i w nawiązaniu do tego [incydentów na Bałtyku – uwaga autora] powinniśmy odpowiedzieć stanowczo, jasno i zgodnie.

W czasie przesłuchania poruszono także kwestie wycofania wojsk Stanów Zjednoczonych z Afganistanu. Ich liczba ma zostać zmniejszona z obecnych 9800 do 5500. Według generała, czynnikiem wpływającym na to, czy i kiedy wycofać jednostki Stanów Zjednoczonych z Afganistanu powinny być warunki w samym Afganistanie, a nie czas i ustalone terminy. Powinniśmy być pewni, że afgańskie siły bezpieczeństwa są zdolne do samodzielnego zapewnienia bezpieczeństwa własnemu państwu – powiedział Scaparrotti.

Generał pozytywnie odniósł się także do pomysłu rozmieszczenia w Europie dodatkowej brygady Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych. Obecnie w Europie stacjonują dwie takie brygady: 173. Brygada Powietrznodesantowa (173rd Airborne Brigade) w Vicenzie, Włochy oraz 2. Pułk Kawalerii (2d Cavalry Regiment) w Vilseck, Niemcy. Według Scaparrottiego, brygada pancerna Stanów Zjednoczonych stacjonująca na stałe w Europie byłaby skuteczniejsza w odstraszaniu rosyjskiej agresji w tym regionie niż obecność rotacyjna.
Na pytanie o zwiększenie ilości uzbrojenia defensywnego dostarczanego Ukrainie w związku z tzw. kryzysem ukraińskim, generał odpowiedział: Uważam, że powinniśmy dostarczyć uzbrojenie, które uważamy, że potrzebują [ukraińskie wojsko – przypis autora], by bronić ich suwerenności, i które potrafią obsługiwać. Na pytanie o możliwość dostarczenia broni przeciwpancernej, odpowiedział: W obecnej sytuacji jest zapotrzebowanie na taką broń, np. rakiety Javelin.

Podsumowanie

Przesłuchanie z 21 kwietnia pozwala wysunąć wniosek, że nowy SACEUR i dowódca EUCOM będzie podążał ścieżką swojego poprzednika – dążenie do wzmocnienia obecności Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych na Starym Kontynencie oraz umacnianie spójności i zdolności do reagowania Sojuszu Północnoatlantyckiego. Czy sam generał Scaparrotti jest na to gotowy? Według emerytowanego admirała Jamesa G. Stavridisa, byłego dowódcy EUCOM i SACEUR, Scaparrotti jest więcej niż przygotowany do tej pracy.

***

Ceremonia zmiany dowódcy EUCOM zaplanowana jest na 3 maja 2016 roku w Stuttgarcie w Niemczech. Dzień później, 4 maja, nastąpi uroczystość mianowania gen. Scaparrottiego na stanowisko SACEUR, która odbędzie się w Naczelnym Dowództwie Sił Sojuszniczych w Europie (Supreme Headquarters Allied Powers Europe) koło Mons w Belgii.

regulamin

Poprzez kontynuację wyrażasz zgodę na używanie cookies. więcej informacji / more info

Poprzez akceptację wyrażasz zgodę na używanie cookies np. byśmy mogli lepiej dostosować wyświetlanie treści do oczekiwań naszych czytelników. The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Zamknij / Close