Czarnogóra – kolejny członek NATO?

Agata Domachowska

Red flag on a background of mountains Montenegro

Na początku grudnia 2015 r. szefowie dyplomacji państw członkowskich NATO podjęli decyzję o zaproszeniu Czarnogóry do Sojuszu. Byłoby to pierwsze rozszerzenie tejże organizacji od 2009 r., kiedy to nowymi członkami stały się Albania oraz Chorwacja. Jeśli wszyscy członkowie NATO wyrażą zgodę na akcesję tego niewielkiego bałkańskiego kraju, jego przystąpienie nastąpiłoby w czasie kolejnego szczytu, który będzie mieć miejsce w lipcu br. Warszawie.

Droga Czarnogóry do NATO

Czarnogóra to niewiele ponad 600 tys. państwo położone na Półwyspie Bałkańskim, które dopiero w 2006 r. ogłosiło niepodległość i zaledwie kilka miesięcy później (listopad 2006 r.) przystąpiło do programu „Partnerstwo dla Pokoju” (zob. tab. 1.). Następnym krokiem ku uzyskaniu członkostwa w Sojuszu było podpisanie w lipcu 2008 r. Indywidualnego Planu Działań na rzecz Partnerstwa (Individual Partnership Action Plan, IPAP), określającego harmonogram procesu akcesyjnego. Należy także dodać, że w latach 2010-2014 czarnogórscy żołnierze brali udział w misji Międzynarodowej Siły Wsparcia (International Security Assistance Force, ISAF) w Afganistanie, a obecnie w Resolute Support. Co więcej, zdobywają oni również doświadczenie uczestnicząc w misji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Liberii (United Nations Mission in Liberia, UNMIL), unijnej misji EUNAVFOR Atlanta czy EUTM w Mali (European Union Training Mission in Mali). Siły Zbrojne Czarnogóry są jednak niewielkie i nie przyczynią się do zwiększenia potencjału militarnego Sojuszu (według danych z 31 grudnia 2014 r. liczą one 1850 żołnierzy – zob. tab. 2 – są  jednak plany, aby dokonać zmiany w strukturze wojsk oraz zwiększyć jego liczebność do 2000 żołnierzy). Członkostwo tego niewielkiego państwa bałkańskiego w NATO należy zatem oceniać głównie w wymiarze politycznym, a nawet geopolitycznym. Dzięki akcesji Czarnogóry Sojusz obejmie swym zasięgiem całe wybrzeże Morza Adriatyckiego oraz Jońskiego. Oznacza to zatem, iż wpływy rosyjskie w regionie zostaną w sposób znaczący ograniczony (w praktyce do samej Serbii).

Czarnogórze udało się także częściowo wykonać zalecenie NATO związane z dokonaniem głębokich reform w aparacie bezpieczeństwa, mając na uwadze wciąż znaczącą aktywność rosyjskich agentów w szczególności w czarnogórskim wywiadzie. Pół roku po tym, jak w grudniu 2014 r. ówczesny szef Agencji Bezpieczeństwa Narodowego (Agencija za nacionalnu bezbjednost, ANB) Boro Vucinić złożył dymisję, na jej czele stanął Dejan Perunicić, który w tamtym czasie przebywał już na emeryturze. Ma on za zadanie przywrócenie prestiżu służbom bezpieczeństwa, które od lat krytykowane są za podejmowanie nieprofesjonalnych działań i podleganie obcym wpływom.

Sytuacja w Czarnogórze a kryteria członkostwa w NATO

Każde państwo chcące uzyskać członkostwo w NATO powinno spełniać przynajmniej podstawowe zasady obowiązujące w demokratycznych społeczeństwach zachodnich. Biorąc pod uwagę chociażby coroczne rekomendacje Komisji Europejskiej należy uznać, że Czarnogóra w tej kwestii ma jeszcze wiele do zrobienia. Przede wszystkim powinna wdrożyć niezbędne reformy wzmacniające rządy prawa, system sądownictwa, wolność słowa oraz podjąć bardziej zdecydowane działania w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej i eliminowaniu przypadków korupcji. Ze względu na niespełnianie m.in. tych kryteriów NATO zdecydowało się na odłożenie w czasie decyzji o zaproszeniu Czarnogóry podczas poprzedniego szczytu w Walii (2014 r.).

Więcej na stronie http://pulaski.pl/kmp/

LOGO_fkp_STRONA2

regulamin

Poprzez kontynuację wyrażasz zgodę na używanie cookies. więcej informacji / more info

Poprzez akceptację wyrażasz zgodę na używanie cookies np. byśmy mogli lepiej dostosować wyświetlanie treści do oczekiwań naszych czytelników. The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Zamknij / Close